cretan music – mantinades

Σήμερα έγιναν κάποιες βελτιώσεις στην έκδοση για κινητά του mantinades.gr. Πιο συγκεκριμένα:

- το κουμπί για τις ρυθμίσεις εμφάνισης των μαντινάδων πήγε στην κάτω μπάρα, ώστε να υπάρχει περισσότερος χώρος για το κείμενο αναζήτησης.
- προστέθηκε στην κάτω μπάρα ένα νέο κουμπί από το οποίο έχετε τη δυνατότητα να επιλέξετε κατηγορία μαντινάδων (δείτε στο screenshot).
- έγιναν αρκετές βελτιώσεις για κινητά που έχουν μικρές αναλύσεις.

Η έκδοση για κινητά του mantinades.gr εμφανίζεται αυτόματα στα κινητά τηλέφωνα και είναι διαθέσιμη από τα URL http://m.mantinades.gr και http://mobile.mantinades.gr

Καιρό είχα ν’ακούσω ένα “νέο” συρτό που να μου αρέσει. Ενα συρτό που να μου λέει κάτι. Να μου λέει κάτι όχι μόνο στ’ αυτιά αλλά και στην καρδιά.

Ενας τέτοιος… γλυκός, μελωδικός, παραπονιάρικος, αργός συρτός είναι και ο “Τη σκέψη μου για συντροφιά” από το Μιχάλη Μπακατσάκη και τον Μανώλη Χαμογιωργάκη στο λαούτο, από το δίσκο “Αρωμα ψυχής”.

Τη σκέψη σου για συντροφιά έχω κοντά μου πάλι
κι’ναι ο στεναγμός καυτός, όφου και που θα βγάλει.

Ποτέ μου δε σε σκέφτηκα να μην αναστενάξω
μα δε μπορώ να σ’αρνηθώ, το στεναγμό να πάψω.

Από σήμερα είναι διαθέσιμη η πρώτη έκδοση του mantinades.gr για κινητά τηλέφωνα και tablets στο url http://m.mantinades.gr και http://mobile.mantinades.gr

Αυτή η έκδοση είναι αποκλειστικά επικεντρωμένη στην αναζήτηση μαντινάδων.

Οπως μπορείτε να δείτε και από τα screenshots που ακολουθούν, το interface είναι πολύ απλό. Απλά βάζετε τις λέξεις-κλειδιά που θέλετε να περιέχονται στις μαντινάδες και πατάτε το κουμπί “Ψάξε”.  Ενα χρήσιμο χαρακτηριστικό είναι το μενού που εμφανίζεται για να ρυθμίσετε τον τρόπο εμφάνισης (δείτε screenshot). Από εκεί μπορείτε να επιλέξετε αν βλέπετε:

• τις μαντινάδες με 2 ή 4 στίχους
• 10 ή 20 μαντινάδες ανά σελίδα
• τον τίτλο της σελίδας (χρήσιμο σε οθόνες με μικρή ανάλυση).

Η αρχική σελίδα της κανονικής έκδοσης του mantinades.gr, στέλνει αυτόματα τους επισκέπτες που έχουν κινητό τηλέφωνο ή tablet, στη mobile έκδοση. Η δυνατότητα επιστροφής στην κανονική έκδοση του mantinades.gr, σας δίνετε από όλες τις σελίδες.

Η έκδοση σταδιακά θα εμπλουτίζεται με νέες δυνατότητες και θα διορθώνεται. Αν έχετε κινητό ή tablet, δοκιμάστε τη mobile έκδοση του mantinades.gr και στείλτε μας τα bug που θα βρείτε και τις παρατηρήσεις σας.

Στη βόρεια πλευρά της Κρήτης, με τα πέντε μεγάλα λιμάνια – πόλεις: Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο, Άγιος Νικόλαος, Σητεία δημιουργήθηκαν, παράλληλα με την ανάπτυξη και άλλων κέντρων τον Ελληνισμού (σε απελευθερωμένα και μη ελληνικά εδάφη), συνθήκες αστικού τρόπου ζωής και κοινωνικής συμπεριφοράς. Επόμενο λοιπόν θα ήταν να είχαμε και στις πόλεις αυτές -ή στις μεγαλύτερες-εμφάνιση τραγουδιών παρόμοιων με αυτά που δημιουργήθηκαν κατ’ αρχήν στη Σμύρνη και στην Πόλη από τα μέσα τον 19ον αιώνα και που μεταφέρθηκαν με τις μουσικές – πολιτιστικές – περιοδείες των λαϊκών κομπανιών στα λιμάνια και στις μεγάλες πόλεις της απελευθερωμένης Ελλάδας και στη Θεσσαλονίκη πριν από το 1912. Τέτοιες περιοχές υπενθυμίζουμε ότι ήταν, για την περίοδο 1850-1922, η Ερμούπολη της Σύρας, ο Πειραιάς, η Θεσσαλονίκη, η Αθήνα και πολλά από τα λιμάνια της Ελλάδας (Πάτρα, Καλαμάτα, Ναύπλιο, Βόλος, Καβάλα κ.λπ.). Ακόμη, πολλές από τις παροικίες των Ελλήνων εκτός Ελλάδος, όπως η Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.

Η Κρήτη, πέρα από τη μακραίωνη “αυτόχθονη” μουσική παράδοση της, είχε εμφανίσει από τον προηγούμενο αιώνα ιδιαίτερα στο Ηράκλειο, στο Ρέθυμνο και στα Χανιά, συνθήκες αστικής μουσικής, επηρεασμένης τόσο από τη Δυτική Ευρώπη με τις μαντολινάτες και χορωδίες όσο και από την Ανατολή, λόγω των πολιτιστικών ανταλλαγών με τα μεγάλα κέντρου του Ελληνισμού (Σμύρνη, Πόλη κ.λ.π.).

Εχει και άλλο »

Ο Κύκλος των Χριστουγέννων

Αν θέλομε να μιλήσουμε, όχι για «τα ήθη και τα έθιμα», αλλά για το ήθος και τα έθιμα των Χριστουγέννων στην Κρήτη –και μάλιστα την παραδοσιακή Κρήτη– πρέπει να έχομε υπ’ όψιν μας πρώτα πρώτα τα εξής:

α) Τα παραδοσιακά ελληνικά Χριστούγεννα είναι όμοια σε όλα τα μέρη της Ελλάδας, καθώς και στις περιοχές που (για ιστορικούς λόγους) ποτέ δεν μπήκαν στο ελληνικό κράτος, όπως ο Πόντος, η Καππαδοκία, η Βόρ. Ήπειρος κ.λ.π.. Παρά τις μικροδιαφορές στα έθιμα από τόπο σε τόπο, η βάση είναι κοινή: εκκλησιασμός, κάλαντα, γλυκά, φαγητά και βασιλόπιτα, αναμονή του άη Βασίλη, καλικάντζαροι, αγιασμός των υδάτων και φώτισμα (για ευλογία και ομαλότητα) με το «Μεγάλο Αγιασμό» των σπιτιών, των περβολιών και γενικά όλων των χώρων γύρω από τους οποίους κινούνταν η ζωή της οικογένειας.

Τα περισσότερα από τα έθιμα αυτά έχουν αρχαιοελληνική ή ρωμαϊκή προέλευση και παρέμειναν στη ζωή του ελληνικού χωριού με νέο, χριστιανικό, ένδυμα, γιατί εξυπηρετούσαν την ανάγκη των ανθρώπων να δώσουν νόημα στον κόσμο και να νιώσουν ασφάλεια για τη ζωή και τη σοδιά τους (θέμα επιβίωσης) αναθέτοντας την προστασία τους στις ανώτερες δυνάμεις που, ουσιαστικά, προσωποποιούσαν συμβολικά τη φύση –θα τα πούμε και παρακάτω αυτά.

β) Τα παραδοσιακά μας Χριστούγεννα είναι, σε μεγάλο βαθμό, μια διαφορετική γιορτή από τα σύγχρονα (ίδια σε όλο τον κόσμο) Χριστούγεννα που έχει πλέον στο νου του ο «εκσυγχρονισμένος» καταναλωτής νεοέλληνας και της πόλης και του χωριού (αφού και οι δύο διαπαιδαγωγούνται και καθοδηγούνται στην καθημερινή τους ζωή από τη διαφήμιση και τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα).

Ας δούμε μερικές βασικές διαφορές:

1. Η θρησκευτική γιορτή

Χριστούγεννα

Τα παλαιά Χριστούγεννα (ή μάλλον το Δωδεκάμερο) είχαν σημαντικό θρησκευτικό χαρακτήρα:

Ξεκινώντας από τη «Μικρή Σαρακοστή», το «Σαραντάημερο» (που άρχιζε την επαύριο της εορτής τ’ αγιού Φιλίππου, 14 Νοεμβρίου, που φιλεί η πηλιά το πέλαγος, δηλαδή δύει η πούλια στο Λυβικό Πέλαγος, και είναι γεμάτο εορτές και σκόλες) με την ψαροφαγία εκτός Τετάρτης και Παρασκευής ώς τ’ αγίου Σπυριδόνου (12 Δεκεμβρίου) ή τ’ άη Λευτέρη (15 Δεκεμβρίου), καταλήγαμε στον εκκλησιασμό και τη Θεία Κοινωνία την ημέρα των Χριστουγέννων και σ’ ένα γιορταστικό τραπέζι με ιδιαίτερη σημασία –αφού νηστεύαμε για σαράντα μέρες κι αφού, έτσι κι αλλιώς, το κρέας δεν ήταν και τόσο συνηθισμένο στη διατροφή των παππουδοκεράδω μας (των παππούδων και των γιαγιάδων μας).

Σε χωριά της επαρχίας Αμαρίου μάλιστα (ας μιλήσουμε για Κρήτη) τη νύχτα της παραμονής των Χριστουγέννων βάζανε λίγη κοινή ζύμη σ’ ένα πιάτο και κάποια στιγμή, ενώ βεγγερίζανε (ξενυχτούσαν συζητώντας) περιμένοντας, η ζύμη ανέβαινε και γινόταν προζύμι. Τότε, κατά την πίστη των ανθρώπων, ήταν η ώρα που γεννάται ο Χριστός (ο Χριστός γεννάται κι ανασταίνεται κάθε χρόνο, γιατί για την Εκκλησία ο χρόνος έχει άλλους συμβολισμούς).

(Παρένθεση: στην Κρήτη λέγαμε Χριστόγεννα και όχι Χριστούγεννα.)

Ο άη Βασίλης

Προχωρώντας στην ημέρα τ’ άη Βασιλειού (πρωτοχρονιά) έχουμε την προσμονή ενός ταπεινού και καλού Έλληνα αγίου με τα μαύρα γένια και το σκούρο φτωχό ράσο, που έρχεται από την Καισάρεια της Καππαδοκίας (Μικρά Ασία) να ευλογήσει τα σπιτικά μας και να πάρει το δικό του κομμάτι από τη βασιλόπιτα (βγάζομε ένα του Χριστού, ένα τση Παναγίας, ένα τ’ άη Βασιλειού, ένα του φτωχού, ένα του σπιθιού, και μετά τα δικά μας –αν πέσει το φλουρί του Χριστού, τση Παναγίας ή τ’ άη Βασιλειού, το δίνομε στην εκκλησία).

Αυτός είναι ο άγιος Βασίλειος, ο φιλάνθρωπος επίσκοπος του 4ου αιώνα μ.Χ., ο άνθρωπος των γραμμάτων ο ταπεινός και θαυματουργός (ένας από τους Τρεις Ιεράρχες), και όχι ο πονηρούλης Santa Claus που εισήχθη από την Αμερική για να διαφημίσει αναψυκτικά και την πραμάτεια των εμπόρων. Καλός είναι κι αυτός (με την άσπρη γενειάδα και το βαθύ γέλιο και την ταλαιπωρία του –λόγω κοιλίτσας– να χωρέσει από τις καμινάδες)αλλά ο δικός μας, ο ρωμιός άγιος, είναι πιο άγιος, πιο βαθύς (σε νόημα), λιγότερο διαφημιστικός αλλά όχι λιγότερο αξιαγάπητος.

Για την ιστορία αναφέρω ότι ο Santa Claus, ο ευρωπαϊκός «Πατέρας των Χριστουγέννων», αντιστοιχεί στον άγιο Νικόλαο και για όλες τις χώρες (εκτός από την Ελλάδα) επισκέπτεται τα σπίτια τα Χριστούγεννα. Εμείς τον δεχόμαστε την πρωτοχρονιά, γιατί είναι η μέρα της εορτής του αγίου Βασιλείου, που είναι ο δικός μας «Πατέρας των Χριστουγέννων». Η μορφή του Santa Claus που ξέρουμε πλέον όλοι διαμορφώθηκε από τον αμερικανό σκιτσογράφο Τόμας Ναστ το 1862, με βάση παλαιότερες ευρωπαϊκές παραδόσεις, ενώ το κόκκινο χρώμα της στολής του το πήρε εξαιτίας του κόκκινου χρώματος γνωστού αμερικάνικου αναψυκτικού που χρησιμοποίησε τη μορφή του σε διαφημίσεις. Αρχικά ήταν ντυμένος στα χρώματα του ουράνιου τόξου.

[Για τον Έλληνα άη Βασίλη βλ. το βιβλίο του Δημήτρη Λουκάτου Χριστουγεννιάτικα και των Γιορτών, σελ. 119-123, ενώ ενδιαφέρουσα αναφορά στο Santa Claus (άγ. Νικόλαο) βλ. στο εξαίρετο παιδικό μυθιστόρημα του Τζόστεν Γκάαρντερ Το Μυστήριο των Χριστουγέννων.]

Τ’ Αγιασμού

Την παραμονή τ’ Αγιασμού (των Φώτων –η λέξη στην Κρήτη προφέρεται με τέσσερις συλλαβές: τ’ Α-γι-α-σμού) πάλι νήστεια (ούτε λάδι), γιατί αύριο θα πιούμε Μεγάλο Αγιασμό, που παρομοιάζεται στη σκέψη του λαού μας (υπερβολικά βέβαια) με τη Θεία Μετάληψη!

Από τον Αγιασμό αυτό θα φωτίσει ο παπάς όλο το χωριό και θα φυλάξει κι ένα μπουκάλι μέσα στο Ιερό της εκκλησίας για να ξαναπιούμε μετά από μήνες, τη Μεγάλη Παρασκευή, και ν’ αντέξομε τη φοβερή νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας (ο αγιασμός, ως γνωστόν, δεν χαλάει όσα χρόνια κι αν μείνει, αν όμως η νοικοκερά θέλει να κρατήσει στο σπίτι της Μεγάλο Αγιασμό πρέπει, κατά την παράδοση, να του ’χει μέρα νύχτα καντήλι αναμμένο και, όποιος πιει, να ’χει νηστέψει τρεις μέρες το λάδι).

Την ημέρα τ’ Αγιασμού (ανήμερα των Φώτων) πρέπει, κατά την κρητική παράδοση (όχι την εκκλησιαστική), όλοι να φάνε κρέας για να τιμήσουν την εορτή και, αν κάποιος είναι φτωχός και δεν έχει, να δακάσει το δαχτύλι ντου και να πιπιλήσει μια σταλέ αίμα.

Εχει και άλλο »

Επειδή πολλές μαντινάδες που στέλνετε υπάρχουν ήδη με αποτέλεσμα να μη δημοσιεύονται έγινε μία βελτίωση στη φόρμα αποστολής μαντινάδας, ώστε να εμφανίζει πιθανές – παρόμοιες μαντινάδες, όπως φαίνεται στην παρακάτω εικόνα (κάντε κλικ για μεγαλύτερη εικόνα).

Με αυτό τον τρόπο μπορείτε να δείτε άμεσα αν η μαντινάδα που θα στείλετε υπάρχει ήδη που θα έχει ως αποτέλεσμα τη μη αποδοχή της.

Η ίδια δυνατότητα υπάρχει και στην προεπισκόπηση της μαντινάδας πριν την αποστολή, όπως φαίνεται στην εικόνα που ακολουθεί (κλικ για μεγαλύτερη)

Τέσσερις από τους καλύτερους σύγχρονους μουσικούς της Κρήτης θα βρίσκονται ταυτόχρονα στο ίδιο “πάλκο” για να φροντίσουν για την διασκέδαση όσων βρεθούν στο πανηγύρι του Αγίου Τίτου στο Νευς Αμάρι.

Ο Κωστής Κακουδάκης – λύρα, ο Γιώργης Ξυλούρης (Ψαρογιώργης) – λαούτο, ο Στέλιος Σταματογιαννάκης – λαούτο και ο Λάμπης Ξυλούρης (Ψαρολάμπης) – ούτι θα σας διασκεδάσουν την Πέμπτη 25 Αυγούστου 2011 στο όμορφο χωριό  του δήμου Αμαρίου.

Διοργάνωση: Πολιτιστικός Σύλλογος Αμαρίου-Οψυγιά “Η ΣΑΜΙΤΟΣ” & η Κοινωνική Ομάδα Γυναικών Αμαρίου.

Πηγή: rethemnos.gr